Asrın felaketinin yıktığı Malatya’da, şehrin yeniden imarı için başlatılan seferberlik, finansal tıkanıklık nedeniyle durma noktasına geldi. Özellikle yıkımın en ağır hissedildiği Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerinde, temeli atılan yüzlerce inşaatta hummalı çalışma yerini sessizliğe bıraktı. MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, yaşanan sürecin sadece bir inşaat duraksaması olmadığını, şehrin ticari ve sosyal hayat damarlarının kuruduğunu vurguladı.
Ödemeler Kesildi, Güven Köprüleri Yıkıldı
Kasım ayından bu yana Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılması gereken hakediş ödemelerinin durduğunu hatırlatan Sadıkoğlu, 2025 başlarında düzenli işleyen çarkların bir anda kilitlendiğini belirtti. Sürecin uzamasının telafisi zor hasarlar bıraktığını ifade eden Sadıkoğlu, sahadaki durumu şu çarpıcı sözlerle özetledi:
"Hakedişlerin gecikmesi sadece ticari bir aksama değil; müteahhit ile evini bekleyen depremzede arasındaki güven köprüsünü de yıkıyor. Devletimizin bölgeyi ayağa kaldırma hedefleri, sahadaki bu finansal tıkanıklık yüzünden büyük yara alıyor."
Sektörden "Bıçak Kemiğe Dayandı" İsyanı
İnşaat sektörünün 250’den fazla alt sektörü besleyen devasa bir yapı olduğuna dikkat çeken Sadıkoğlu, yaşanan krizin dominoları devirmeye başladığını işaret etti. Enflasyon karşısında eriyen hibe ve kredi desteklerinin yetersiz kaldığını, yüksek faiz ortamında firmaların kredi çekerek ayakta kalmasının imkansız olduğunu belirtti.
Sahadaki durum ise istatistiklerden çok daha can yakıcı. Malatya’daki şantiye şefleri ve yerel müteahhitler, artan maliyetler karşısında çaresiz. Sektör temsilcileri, "Artık malzeme tedarik edemez hale geldik. İşçinin parasını ödeyemiyoruz, dayanacak gücümüz kalmadı" diyerek iflasın eşiğinde olduklarını dile getiriyor.
Depremzedeye Yüzde 20 KDV Şoku
Sadıkoğlu, İstanbul’daki kentsel dönüşümde uygulanan yüzde 1 KDV’nin, deprem bölgesi Malatya’da yüzde 20 olarak uygulanmasındaki çelişkiye de parmak bastı. Yapılan piyasa analizleri, bu vergi farkının Malatya’daki projelere milyonlarca liralık ek maliyet bindirdiğini gösteriyor. Bu yükün faturası ise ne yazık ki yine evine kavuşmayı bekleyen depremzedeye ve hareket alanı daralan yerel müteahhide çıkıyor.
MTSO’dan Ankara’ya Acil Çözüm Reçetesi
Sürecin masa başında değil, sahadaki gerçeklerle yönetilmesi gerektiğini savunan Başkan Sadıkoğlu, krizin çözümü için reçeteyi net ifadelerle ortaya koydu. Bakanlığın acilen şeffaf bir ödeme takvimi açıklamasını isteyen Sadıkoğlu’nun talepleri şöyle:
Finansal Kalkan: Deprem bölgesi müteahhitleri için banka teminatı, kredi ve vergi yükleri ertelenerek bir koruma kalkanı oluşturulmalı.
Can Suyu Kredisi: Yerinde dönüşüm yapan firmalara, sözleşmeleri teminat sayılarak uygun koşullu kredi muslukları açılmalı.
Sahada Koordinasyon: Bakanlık bünyesinde kurulacak özel bir komisyonla sektörün sesi Ankara’da doğrudan duyulmalı.
Başkan Sadıkoğlu, konuyu Cumhurbaşkanlığı ve ilgili bakanlıklara resmi yazıyla ilettiklerini belirterek, "Malatya yeniden ayağa kalkana ve mağduriyetler giderilene kadar bu işin peşini bırakmayacağız" mesajını verdi.