Gıda enflasyonuyla yatıp kalkıyor, sürekli pazardaki yangından ve fırsatçı aracılardan şikayet ediyoruz. Peki, meselenin asıl kaynağına, yani dev zincir marketlerin kurduğu kusursuz tekel düzenine ne zaman büyüteç tutacağız?
Ekranlarda "İyi Tarım", "tarladan tüketiciye" sloganlarıyla dönen şatafatlı Migros, Şok, BİM, A101 reklamlarını izlerken, "Ne güzel, komisyoncuları aradan çıkarıp çiftçiden doğrudan alıyorlar" diye düşünürüz. Ancak en büyük yanılgımız tam da burada başlar.
Bu dev zincirlerin sebze haline uğramadığı, devasa alım güçleriyle doğrudan tarlaya gidip ürünü yok pahasına kapattığı doğru. Kendi tır filoları, soğuk hava depoları, dev lojistik ağları var. Dışarıdan bir aracı gerçekten de yok.
Ancak trajedi tam burada başlıyor. Sistemin içinde kurulan "alt şirketler" ağıyla müthiş bir illüzyon yaratılıyor. Tarladan ucuza alınan ürün; aynı holding çatısı altındaki kendi nakliye, paketleme ve depolama şirketleri arasında kağıt üstünde defalarca alınıp satılıyor, faturalandırılıyor. Ürün sanki dışarıdan 6-7 el değiştirmiş, her seferinde maliyet binmiş gibi sahte bir algı oluşturuluyor. Denetimlerde de bu şişirilmiş maliyetler mazeret olarak sunuluyor.
Ortada aracı falan yokken, tarlada 5 lira olan ürün aynı holdingin alt şirketleri arasında geze geze rafa 40 liraya geliyor. Aracı, bizzat bu marketlerin kendi kurduğu paravan düzenin ta kendisi!
Bu doymak bilmez yapı, tüketiciyi soymakla ve tekelleşen alım gücüyle çiftçiyi ezmekle kalmıyor; enflasyonu da suni olarak sürekli yukarı pompalıyor. Zincir marketlerin bu "şirket içi faturalaşma" kurnazlığına, kağıt üzerindeki sahte maliyet oyunlarına artık ciddi bir neşter vurulması şart. Mutfaktaki yangını söndürmek için devletimizin yetkili kurumlarını acilen göreve davet ediyoruz.